Churchill Formatı Neyi Anlatır
Puro sohbetlerinde Churchill adı, yaklaşık on sekiz santim uzunluğundaki ve kırk yedi halka çapındaki klasik ölçüyü anlatır. Bu boy, kısa formatlara göre belirgin biçimde daha uzun bir içim süresi gerektirir; çoğu zaman bir saati zorlar. Punch 48 puro ile küba punch 8-9-8 gibi daha derli toplu kutuları yan yana düşündüğünüzde, uzunluk farkı rahatça hissedilir. Uzun gövde, dumanın ağıza ulaşmadan önce daha fazla yol katetmesini mümkün kılar ve böylece ısı daha dengeli kalır. Başlamadan önce bir saatlik boş vakit bulmak hem keyif hem de düzgün yanma için yerinde bir adımdır. Telaşlı bir içici için bu boy doğru seçim olmaz; sakin bir akşam isteyen kişiye ise göre olur. Ateşleme ilk üçte birde oturduğu için başlangıçta yavaş gitmek tüm içimin gidişatını şekillendirir. Uzun bir formatta tadın gelişimini izlemek, kısa boylarda kaçırılan ince geçişleri fark etmenizi kolaylaştırır. Kısacası bu format vakit ister ama emeğin hakkını teslim eder, üstelik uzun bir oturumda damağın ısınması, tütünün ilk dakikalardaki sertliğinden sonra oturmasını ve ortadaki zengin bölümün açılmasını beklemek de kolaylaşır.
Double Corona Çapı ve Boyu
Double Corona, genellikle on dokuz santimi ve elli civarı halka çapını yakalar; yani Churchill'den bir kademe daha iri ve daha kalın durur. Kalın çap, kor yüzeyini büyütür ve dumanı yumuşatır. Punch double corona bu sınıfın tipik bir örneğidir; kalın gövdeli punch duke ise aynı kalınlık düşüncesini başka bir dengeyle sergiler. İki örnek karşılaştırıldığında, çap büyüdükçe aromanın açılış temposunun ağırlaştığı açıkça görülür. Üçte birlik bölümler arasındaki geçişler de çok daha belirgin ayırt edilir, çünkü her bölüm kendi karakterini acele etmeden ortaya koyar. Ateşin yüzeyi geniş olduğu için bu boyda telaşa gelmeyen bir içim ortaya çıkar ve puro elde tutulduğunda bile kendini gösterir. Külün uzun süre düşmeden durması da bu formatın bilinen yanlarından biridir. Bu nedenle iri çaplı bir puro, alışkın damağa okunacak daha çok ayrıntı verir, ayrıca bu kadar geniş bir çapta dilimlerin ağızda kalış süresi belirginleştiği için içici, her bölümü ayrı ayrı tartma imkanı bulur.
Uzun Oturumda Zaman Yönetimi
Double Corona boyunda bir puro yakmadan önce, akşamın geri kalanını gözden geçirmek yerinde olur. Seksen dakikayı zorlayan oturumlar, bildirim ya da ziyaretçi yüzünden kesilirse keyfi bozulur. Mantua ellilik kutu gibi büyük bir kutudan çıkan puro, böyle bir vakti bekler. Kısa boylu punch puro ise aynı çizginin kısa kolunu gösterir ve yarım saatlik bir molaya yeter. Hafta içi küçüğünü, hafta sonu büyüğünü yakmak makul bir düzendir. Telefonu kenara koymak ve ortamı baştan toparlamak da işe yarar. Külü silkelemek için bir kül tablası, ateşlemek için uzun bir kibrit ya da gazsız bir çakmak yanınızda bulunmalıdır. Yanına bir bardak su ve koyu bir kahve koymak da içimi rahatlatır. Bütün bu hazırlıklar yapıldığında puroyu ateşlemek için acele etmeden oturmak yeterlidir. Uzun içimde acele etmemek asıl kuraldır, bu yüzden en iyi oturumlar genellikle önceden planlanmış, telefonların sessize alındığı, yanında uzun bir sohbetin ya da iyi bir kitabın eşlik ettiği akşamlarda gerçekleşir.
Kalın Halkalı Puroda Gövde Karakteri
Halka çapı altmışa dayanınca puro, sade bir çubuktan çok hacimli bir kütleye benzemeye başlar ve elde tutuşu bile farklılaşır. Gigante punch kutusu bu sınıfa girer ve koyu harmanını geniş kesitte bolca taşır. Elli adetlik super selection ise belirgin biçimde daha geleneksel ölçülerde kalır ve aradaki fark hemen anlaşılır. İkisini deneyen biri, kalınlığın duman hacmini nasıl değiştirdiğini kolayca görür. Geniş çapta duman daha hacimli ama çoğu zaman daha ılımlı gelir, çünkü ısı geniş bir yüzeye yayılır. Tütünün yoğunluğu çapla karıştırılmamalıdır; kalın olan her puro ağır, ince olan her puro hafif sayılmaz. Çap yalnızca içimin süresini ve duman hacmini etkiler. Harmanın dolgunluğunu belirleyen şey ise yaprakların cinsi, olgunluğu ve sarımdaki oranıdır, nitekim kalın bir puroda tatların birbirine karışmadan art arda açılması için hem harmanın hem de çapın uyumlu olması gerekir ve bu uyum ancak sabırla tadılarak fark edilir, aceleyle içilen bir purodan ise pek bir şey çıkmaz. Bu yüzden büyük çaplı bir puroya başlarken kendinize yeterince zaman tanımanız gerekir.
Uzun Puroya Geçmeden Önce Sampler Denemek
Uzun bir puro hakkında karar vermeden önce, benzer ölçüde birkaç harmanı denemek mantıklı bir yöntemdir. Altılı robusto seçkisi altı adetlik bir seçki olarak aynı boyda art arda karşılaştırma olanağı tanır. Beşli robusto sampler ise beş ayrı örtü yapısını aynı ölçüde buluşturur. Robusto yarım saati epey aşar, uzun bir puroya kıyasla çok daha az zaman alır. Her denemenin ardından iki satırlık bir kayıt tutmak işe yarar. Hangisinde toprak, hangisinde sedir ya da baharat ağır bastı diye not etmek yeterlidir. Bu küçük arşiv, bir sonraki seçimde hangi yaprak tipinin damağa daha yakın geldiğini ortaya çıkarır. Aynı günün farklı saatlerinde denemek, yorgunluğun ya da açlığın tadı nasıl değiştirdiğini de gösterir. Damak haritası oluştuktan sonra hangi harmanın uzun bir akşama değeceğine karar vermek çok daha kolaylaşır, böylece hafta sonu için ayrılan uzun boylu bir puroyu seçerken elinizde yalnızca bir fikir değil, birkaç somut gözlem bulunur ve yanlış bir tercihin ihtimali azalır.
Altmış Halka Çapı ve Gigante Uzunluk
6x60 sampler kutusu kalın halkalı boylara giriş için sade bir seçki sunar; geniş çap, acemi bir içicinin bile dumanı rahatça taşımasına izin verir. Macanudo inspirado red ise uzun gigante kalıbını güçlü bir harmanla birleştirir. Altmışlık çapta kor enli olduğundan puro yavaş yanar ve bu da içimi bir saati rahatça geçen bir oturuma taşır. Bunun yansıması olarak duman serin kalır, damakta daha yumuşak bir his yaratır. Ancak çap büyüdükçe düzgün yanmak güçleşebilir. Başlangıçtaki ateşlemede tabanı tam ısıtmak, ilerleyen dakikalarda yan yanmayı engeller. Yan yanma görülürse ucu hafifçe çevirerek ya da külü silkeleyip yeniden ateş vererek düzeltmek olasıdır. Çapı büyütmek bir puroyu daha ağır kılmaz, yalnızca daha yavaş yapar, nitekim en kalın purolarda bile ateşin eşit ilerlemesi, yalnızca kaliteli sarımın değil, içicinin ilk birkaç dakikadaki özeninin de sonucudur ve bu ayrıntıyı fark eden biri sonraki purolarda çok daha rahat ilerler. Kısacası küçük bir dikkat, uzun bir akşamın tamamına yansır ve sonuçta hem tat hem de yanma çok daha düzgün olur.
Ateşleme ve Kesim Üzerine Notlar
Uzun bir puroda başlangıç kesimi pürüzsüz yapılmalıdır. Başın yalnızca küçük bir kısmını açmak yeterlidir, fazlası çekişi gevşetip yanmayı bozabilir. Gazsız bir ateşleyici ya da odun çubuk kullanmak tada koku sızmasını engeller. Undercrown coronets puro gibi küçük bir boy çok kolay açılır, bu yüzden kesim hatası daha az hissedilir. Vegafina nicaragua puro gibi dolgun bir yapı ise ısıya daha titiz yaklaşmayı gerektirir. Dumanı acele çekmek ısıyı artırır ve aromayı yıpratır. Her dakikada bir ya da iki çekiş çoğu zaman rahat eder. Ateş sönerse panik yapmadan külü temizleyip puroyu yeniden tutuşturmak mümkündür. Kısa dinlenme araları da dumanı dengeler, tadın her aşamada daha temiz kalmasına imkan verir. Puroyu ağızlıktan ıslatmadan, dudaklar arasında hafifçe dengelemek de bitişe kadar temiz bir tat sağlar, nitekim uzun bir oturumun sonunda bile puronun temiz bir tat bırakması, başlangıçtaki küçük hamlelerin ne kadar sakince yapıldığına ve içimin boyunca dumanın hangi sıklıkta çekildiğine bakar. Bu yüzden çekişlerin arasını açmak, külü sert silkelememek ve yanma hattını gözle takip etmek iyi bir başlangıçtır.
Nem ve Saklama Üzerine Notlar
Kalın ve uzun purolar, kuru ortamda hızla çatlar; özellikle örtü yaprağı nemsiz havada hemen açılır. Yüzde altmış beş ile yetmiş arası nem ve yaklaşık yirmi derece sıcaklık, çoğu humidor için bilinen aralıktır. Günlük içim ambassadeur ile kremsi duman baalbeck gibi ellilik kabinet kutular, aylara yayılan bir rotasyon kurmak isteyenler için iş görür. Kutuyu gereksiz yere açmak dengeyi sarsar. Yeni bir nemlendirici koyarken damıtık su seçmek akıllıcadır. Yeni gelen purolara bir hafta ortama alışma zamanı vermek de faydalıdır. Purolar arasında hava dolaşabilsin diye kutuyu aşırı kalabalıklaştırmamak gerekir. Nem göstergesini zaman zaman ikinci bir ölçerle doğrulamak faydalıdır. Güneş gören pencere kenarından ve ısı kaynaklarından uzak bir köşe seçmek yeterlidir, bunun dışında purolar birbirinin kokusunu çabuk aldığı için aynı kabın içinde çok farklı kokulu ürünleri karıştırmamak ve her kutunun içine düzenli bir etiket koymak da uzun vadede düzen sağlar. Düzenli bir kayıt, hangi kutunun ne kadar süre dinlendiğini hatırlamanıza da yardım eder.
Sivri Uçlu ve Düz Uçlu Formlar
Belicoso sivri başıyla tanınır; Churchill ise düz kapaklıdır ve bu fark içimin ilk dakikalarında belirgin olur. Belicoso royal puro dumanı dar bir noktada sıkıştırır, bu yüzden ilk dakikalarda gövde daha belirgin ortaya çıkar. Capitolio puro gibi daha ferah bir profil, iki formda da aynı özenle kıyaslanabilir ve farkı ortaya çıkarır. Düz uç kesimi sadeleştirir, sivri uç ise nazik bir el bekler. Uçtan gereğinden fazla açmak çekişi gevşetir. Sivri uçlu formlarda ağızlık yönü daraldığı için duman toplanır, düz uçlarda ise daha geniş bir yüzeye açılır. Bu ayrım, aynı harmanın iki farklı kalıpta başka başka anlaşılmasına yol açar. Kesim aleti olarak keskin bir giyotin ya da çift bıçaklı bir makas seçmek yırtılmayı önler. Seçim çoğu zaman alışkanlığa ve o günkü havaya bağlıdır, ayrıca kesim şeklinin tercih edilmesinde kişisel alışkanlıkların yanı sıra ateşleme alışkanlığının ve elde bulunan aletin de etkisi büyük olduğu için iki formu da deneyip aradaki farkı kendi gözleminde sınamak en doğru karardır.
Uzun Bir Akşamda Puroya Eşlik Edenler
Uzun bir puroyu keyifle içmek istiyorsanız, ortam da hesaba katılmalıdır. Koyu kahve ya da demli çay çoğu içicinin vazgeçilmez eşlikçisidir; su ya da soda ise damağı tazeler. Bademli quai d'orsay clemenceau kavrulmuş badem tarafıyla kahveye eşlik eder, tatlılığı şekerden değil kuruyemişten taşıdığı için ağırlaşmaz. Kremsi quai d'orsay coronas ise daha kremsi duruşuyla hafif içeceklere yaklaşır. Ağır bir sofradan hemen sonra yakmak yerine kısa bir süre beklemek akıllıcadır. Ortam havadar ve sakin olmalıdır; kapalı ve havasız bir odada duman bunaltıcı hale gelir. Sohbet eşliğinde içildiğinde uzun bir puro kendiliğinden akar, yalnız içildiğinde ise daha dikkatli tadılır. Rahat bir koltuk, yeterli ışık ve elinizin altında bir kül tablası da keyfi bütünler, bu nedenle uzun bir puro için ayrılan akşam yalnızca tütünden değil, yanındaki içecekten, koltuktan, ışıktan ve sohbetten de oluştuğu için her ayrıntıyı en başta kurmak akşamı derinleştirir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde, uzun bir puro sıradan bir molanın ötesinde, akşamın merkezinde yer alan küçük bir alışkanlığa dönüşür.