Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos nasıl içilir gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen tat ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu hemen kaydetmek gerekir, çünkü bellek kısa sürede kaybolur. Her çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı önler zira gürültülü ortamlarda hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece şiddeti gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri önceden netleştirmek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı terazide tartılır ve notlar birbiriyle destekler. Değerlendirme sırasında telefon uzakta kalırsa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle hafif ama temiz gelir elbette bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ve tonlar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım olur. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not yazmak daha adil sonuç sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman net olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya bölmek yeterlidir. Geçişleri yakalamak adına çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Art arda nefes almak ısıyı artırır hem de tadı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha okunur kılar mutlaka aynı aydınlatma ve sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir hafif notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı anlatır böylece odak dağılmaz ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda yer alır ve sonradan okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Notu yazmadan önce en az üç nefes yapmak şarttır öte yandan yarım puanlar yazmak fazladan bir karmaşa getirir. Ölçeği her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan değerdir, zira ılımlı aromalar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın hızını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu yüzden kül hattının düzgün gitmesini de gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı notalar çabuk öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz ısınma temposu de tadı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha serin akar ve aromalar sonradan açılır ve bu çabukluk tadın okunma süresini daraltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme dengesizse yorum bölümüne eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı yapar ama gücünü düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı günde tadarken önce inceyi ardından kalını içmek iyi olur. Böylece güçlü aroma ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki ara süresi yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki his ile burnun duyduğu aroma hâlbuki ikisi karşılıklı besler ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta küçük gelse de yorumları epey değiştirir. Nefesi dudaktan verirken burundan hafifçe bırakmak burun geçişi yöntemidir mesela hafif bir nefes aromayı daha zengin açar. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını belirgin verir üstelik burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk de kuru notayı daha hızlı bırakır sert bir çekiş de narin tonları örter. Yoğunluk dilde düşük ama koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı körelir. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi kişiler açısından ilk adımda burundan gelen ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla dil kısmı da detay vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük algılanır üstelik öğün aralarında deneme yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir zira yorgun bir damak en güçlü notayı dahi soluk hissettirir. Sade kahve kakao tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler dili uyuşturur hem de aroma algısını düşürür. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net görünür o nedenle hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak kıyası korur gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra baharatlı notalar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Su ve kahve dışında çay de düşünülebilir; asıl mesele seçimin sade kalmasıdır. Ağız temizlendikten sonra birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme sıklıkla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk ölçüsünde içim hızlı sürdüğünden aroma değişimi daha az bir aralıkta kalır ayrıca başlangıç notu bu boylarda çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ve bitiş arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha sabırlı izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de kakao tonunu çabucak ortaya koyup sona erer zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe tat katmanı daralır, fakat güç algısı aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro notlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa açmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım yoğunluk hakkında kesin bir yargı vermez demek ki her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile zaman izlenimi değiştirir bu düzen üç dört tadımdan ardından gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar her seferinde baştan keşfedilir. San cristobal 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir tonu değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına neden olur. Saat, puro adı ile puan deftere girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Notlar birbirinden iki basamaktan çok sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap tonu şeklinde bir kayıt yeterli sayılır. Sonradan okunduğunda net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, içimin ağızdaki dokusunu tarif eder; aroma gücü de notaların şiddetidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız ölçülür bu ikisini ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir notasını net verebilir mesela ağır bir içim zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir notasını güçlü tutar kaldı ki dolgun bir duman notasız da olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet sunabilir tersi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki ürün içinde yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma algısını en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda tütün hızlı yanar böylece baharatlı notalar abartılır bu nedenle ortam şartlarını de deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda ise çekiş ağırlaşır hem de aroma silikleşir sıcaklık ise yaprağın yanma hassasiyetini etkileyen başka bir etkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark daha doğru okunur değerlendirme anı planlarken bunu unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, parfüm ise algıyı bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman odadaki hava veya esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir ortamda koku yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması yanlış algılanabilir. Kapı aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar çok güçlüyse kül yapısı bozulur.